Oudere installaties en AREI Part 8: Bijzondere regels voor bestaande installaties

Niet elke elektrische installatie in België moet aan de nieuwste AREI-voorschriften voldoen. Voor oudere gebouwen bestaat er met Part 8 (Partie 8) een apart regelwerk dat bepaalde afwijkingen van de huidige standaard tolereert — zolang er geen onmiddellijk gevaar bestaat. Dit artikel legt uit wanneer Part 8 geldt, wat toegelaten is en waar de grenzen liggen.

Wat is Part 8?

Part 8 van het AREI (Algemeen Reglement op de Elektrische Installaties) is een bijzondere regeling voor bestaande installaties die vóór de inwerkingtreding van het huidige AREI werden aangelegd en gekeurd.

Het basisprincipe: zolang een installatie veilig functioneert en geen onmiddellijk gevaar vormt, hoeft ze niet volledig op de nieuwste stand gebracht te worden — ook al voldoet ze niet aan alle huidige voorschriften.

Belangrijk: Part 8 is geen vrijbrief. Het definieert duidelijk welke afwijkingen getolereerd worden en welke niet.

Wanneer geldt Part 8?

Part 8 geldt voor installaties die aan één van de volgende voorwaarden voldoen:

Voorwaarde 1: Installatie vóór 01.10.1981

Installaties die vóór 1 oktober 1981 werden aangelegd (datum van inwerkingtreding van het oorspronkelijke AREI) vallen in principe onder Part 8.

Voorwaarde 2: Onder het oude AREI gekeurd

Installaties die onder een eerdere versie van het AREI werden gekeurd en sindsdien niet wezenlijk gewijzigd zijn.

Wat telt als "wezenlijke wijziging"?

• Toevoegen van nieuwe kringen
• Uitbreiding van de verdeelkast
• Wijziging van de meterinstallatie
• Omvangrijke herbekabeling

Let op: Kleine wijzigingen zoals het vervangen van een stopcontact of schakelaar gelden NIET als wezenlijke wijziging.

Wat is onder Part 8 toegelaten? (Getolereerde afwijkingen)

De volgende punten wijken af van het huidige AREI, maar worden onder Part 8 bij de keuring getolereerd:

1. Oude kabeltypes

2. Aardlekschakelaars (RCD / Differentieelschakelaar)

Opmerking: Ook onder Part 8 wordt een 300 mA hoofd-RCD aanbevolen en bij nieuwe meterinstallatie vaak door de netbeheerder vereist.

3. Stopcontacten zonder aardingcontact

Oude stopcontacten (type C, zonder aardpen) worden onder Part 8 getolereerd, op voorwaarde dat:

• Geen toestellen van beschermingsklasse I (met metalen behuizing) worden aangesloten.
• Het stopcontact niet in de badkamer of op vochtige plaatsen zit.
• De kring verder intact is.

4. Geen SPD (overspanningsbeveiliging)

Het huidige AREI schrijft voor nieuwe installaties een SPD (Surge Protection Device) Type 2 voor. Onder Part 8 is dit niet vereist.

5. Oude verdeeltechniek

• Smeltzekeringen in plaats van MCBs zijn toegelaten.
• Schroefzekeringen (Diazed) worden getolereerd.
• Ontbrekende opschriften worden als gebrek vermeld, maar leiden niet tot afkeuring.

6. Geen brandveiligheidsclassificatie van kabels

Kabels zonder CPR-classificatie (vóór 2017 geïnstalleerd) worden getolereerd, aangezien de CPR-verordening pas vanaf juli 2017 voor nieuwe installaties geldt.

Wat is NIET toegelaten (ook onder Part 8)?

Bepaalde toestanden worden nooit getolereerd, ongeacht de ouderdom van de installatie:

Absoluut ongeoorloofd:

Veiligheidsgerelateerde minimumvereisten:

Ook onder Part 8 moet gewaarborgd zijn:

• Voldoende doorsnede voor de werkelijke belasting (geen overbelast 0,75 mm²-kabel).
• Werkende zekeringen (geen "overbrugde" zekeringen).
• Aarding van de hoofdverdeler (verbinding met aardingselektrode).
• Toegankelijkheid van de verdeelkast.

Periodieke keuring

Elke 25 jaar verplicht

Bestaande installaties onder Part 8 moeten elke 25 jaar een periodieke keuring ondergaan door een erkend controleorganisme.

Bij eigendomsoverdracht

Bij verkoop van een woning is een geldig keuringsattest (minder dan 25 jaar oud) verplicht. Ontbreekt dit, dan moet vóór de verkoop een keuring plaatsvinden.

18-maandentermijn (Art. 8.4.2.2): Bij aankoop van een woning met een negatief keuringsverslag heeft de koper 18 maanden vanaf de aankoopdatum om de gebreken te verhelpen en een herkeuring te laten uitvoeren.

Wat wordt bij de periodieke keuring gecontroleerd?

Opmerking: Ook onder Part 8 moeten een éénlijnschema en een situatieschema aanwezig zijn — ook als deze achteraf moeten worden opgesteld.

De besmettingsregel bij gedeeltelijke renovatie

Een bijzonder belangrijk aspect bij oudere gebouwen: de zogenaamde besmettingsregel (contamination rule).

Hoe werkt het?

Wanneer u een deel van uw installatie wezenlijk wijzigt (bijv. nieuwe kringen toevoegen), geldt:

1. Het nieuwe deel moet volledig voldoen aan het huidige AREI.
2. Het bestaande deel wordt verder beoordeeld volgens Part 8.
3. MAAR: Als het nieuwe deel het bestaande deel "besmet" (bijv. nieuwe kabels in dezelfde verdeelkast), kan de controleur beslissen dat de hele verdeelkast aan het huidige AREI moet voldoen.

Praktische gevolgen:

• Plan renovaties zo dat nieuwe en oude delen duidelijk gescheiden zijn.
• Idealiter een aparte onderverdeler voor nieuwe kringen.
• Documenteer precies wat oud en wat nieuw is.

Aanbeveling: Stapsgewijze modernisering

Hoewel Part 8 afwijkingen tolereert, is een stapsgewijze modernisering aan te raden:

Prioriteit 1 (Veiligheidskritisch)

• 300 mA hoofd-RCD bijplaatsen (indien niet aanwezig)
• Beschadigde kabels vervangen
• Losse verbindingen herstellen
• Aarding controleren en eventueel verbeteren

Prioriteit 2 (Aanbevolen)

• 30 mA groeps-RCDs voor badkamer en keuken
• Oude smeltzekeringen vervangen door MCBs
• SPD Type 2 bijplaatsen

Prioriteit 3 (Comfort + toekomstbestendigheid)

• Verdeelkast moderniseren (meer rijen, opschriften)
• Stopcontacten met aarding bijplaatsen
• Voorbereiding voor laadpaal / zonnepanelen

Kostenoriëntatie

Samenvatting

Gerelateerde artikelen

• Elektrische keuring in België: Wat wordt gecontroleerd?
• Wat verandert er met het AREI 2026?
• Preflex vs. vrije bedrading
• Verdeelkast plannen

Ook voor oudere gebouwen maakt PlanElec normconforme éénlijnschema's en situatieschema's — de verplichte documenten voor elke keuring. Documenteer uw installatie nu digitaal. Gratis starten →