Hoofdschakelaar verplicht: Wat schrijft het AREI voor?
Waarom de hoofdschakelaar in België verplicht is en welke eisen het AREI Art. 5.3.5.1b stelt.
Hoofdschakelaar verplicht: Wat schrijft het AREI voor?
Ja, een hoofdschakelaar is in België verplicht. Volgens AREI Art. 5.3.5.1b moet elke hoofd-verdeel- en schakelinrichting voorzien zijn van een omnipolaire hoofdlastscheider die de gelijktijdige uitschakeling van alle buitengeleiders en eventueel de nulleider mogelijk maakt. De gebruikelijke minimumwaarde voor een eengezinswoning is 40 A (overeenkomend met het aansluitvermogen). Het AREI schrijft voor huishoudelijke installaties een nominale stroom van minstens 40 A voor (Art. 5.3.5.1b); algemeen ligt het minimum op 25 A. In de praktijk wordt een lastscheider (interrupteur-sectionneur) als hoofdschakelaar gebruikt. In tegenstelling tot een gewone scheidingsschakelaar mag deze ook onder belasting geschakeld worden.
Eisen aan de hoofdschakelaar
De hoofdschakelaar moet aan de volgende voorwaarden voldoen:
- Omnipolair: Bij eenfasige aansluiting 2-polig (fase + neutraal), bij driefasige aansluiting 4-polig (3 fasen + neutraal)
- Nominale stroom minstens 40 A voor huishoudelijke installaties (Art. 5.3.5.1b), aangepast aan de betreffende installatie
- Volledige installatie vrijschakelen: Eén enkele handeling moet alle actieve geleiders scheiden
- Gemakkelijk bereikbaar: Bedieningshoogte max. 1,80 m (praktijkwaarde van de keuringsorganismen — het AREI eist 'gemakkelijk bereikbaar en vanuit de woonruimte toegankelijk', maar noemt geen exacte hoogte)
- Aan de ingang van de installatie: Voor de verdeelkast, als eerste schakelapparaat na de meter
AREI-artikelen
| AREI Artikel | Vereiste |
|---|---|
| Art. 5.3.5.1b | Hoofdlastscheider is verplicht, omnipolair, aan de hoofd-verdeel- en schakelinrichting |
| Art. 5.3.5.1b | Nominale stroom minstens 40 A voor huishoudelijke installaties, aangepast aan de betreffende installatie |
| Art. 5.3.5.1c | Verdeel- en schakelinrichtingen moeten gemakkelijk bereikbaar en bedienbaar zijn |
Waarom is de hoofdschakelaar zo belangrijk?
De hoofdschakelaar vervult twee centrale functies:
- Nooduitschakeling: In noodgevallen (brand, overstroming, elektrocutie) moet elke bewoner de volledige installatie met één handeling kunnen uitschakelen — ook zonder elektrotechnische kennis.
- Onderhoud: Voor werkzaamheden aan de elektro-installatie moet de volledige installatie veilig vrijgeschakeld kunnen worden.
Veelvoorkomend keuringsgebrek
De ontbrekende of verkeerd gedimensioneerde hoofdschakelaar is een van de meest voorkomende gebreken bij de elektrokeuring in België. Vooral bij oudere installaties ontbreekt hij vaak volledig, of er is slechts een éénpolige schakelaar geplaatst die de nulleider niet scheidt.
Typische gebreken:
- Geen hoofdschakelaar aanwezig
- Enkel éénpolig in plaats van omnipolair
- Nominale stroom onder 40 A bij huishoudelijke installatie
- Te hoog gemonteerd (niet gemakkelijk bereikbaar)
- Niet gemakkelijk bereikbaar (achter meubels, in afgesloten ruimte)
Hoofdschakelaar vs. hoofdzekering
De hoofdschakelaar is geen automatische zekering — hij heeft geen beschermingsfunctie tegen overstroom. Hij dient uitsluitend als scheidingsschakelaar. De overstroombeveiliging wordt verzorgd door de netbeheerder (zekering voor de meter) en de automatische zekeringen in de verdeler.
Een automatische hoofdschakelaar (bv. 40 A) kan echter beide functies combineren: scheiden en overstroombeveiliging.
Gerelateerde artikelen
Plan uw verdeler conform de normen met PlanElec — hoofdschakelaar-controle automatisch inbegrepen.